Banu

Qolunda qırmızı ləkə əmələ gəlmişdi. Qız ona baxaraq donub qaldı, sonra gözlərini yavaşca qızmar üfüqə qaldırdı.

Heç nə dəyişməmişdi. Günəş yenə gözlərini qamaşdırır, qum çılpaq ayaqlarını yandırır, zəif külək isə qəribə libasının ətəyini güclə tərpədirdi.

Bu, yuxuya bənzəmirdi. Ən azı, Banunun xatırladığı heç bir yuxu bu qədər həqiqi görünməmişdi.

— Ana... Ata...

Səsi titrədi, boğazına göz yaşları düyünləndi. Banu oyandığı andan bəri ilk dəfə özünü həqiqətən tənha və köməksiz hiss etdi. O, evdə olmaq, anasının səsini eşitmək, atasını görmək, baş verənlərin tezliklə bitəcək bir anlaşılmazlıq olduğuna inanmaq istəyirdi.

Amma ətrafda yalnız qumlar vardı.

Banu ovucu ilə gözlərini tez silib öz zəifliyinə əsəbiləşdi.

— Ağlamaq olmaz. Buradan çıxış yolu tapmaq lazımdır.

Hara getməli olduğunu və nə edəcəyini bilməsə də, Banu yoluna davam etmək qərarına gəldi. Olduğu yerdə qalmaq daha qorxulu idi. O, təsadüfi bir istiqamət seçdi və növbəti qum təpəsinin arxasında bir yol, yaxud heç olmasa vəziyyətini izah edə biləcəyi bir insanla qarşılaşacağına ümid etdi.

Növbəti qum təpəsinin arxasında isə yalnız yeni qumlu yamaclar açıldı.

Banu yoluna davam etdi.

Günəş getdikcə yüksəlir, istilik dözülməz həddə çatırdı. Hər saat keçdikcə gücü daha sürətlə tükənirdi. Dodaqları quruyub ağrılı şəkildə çatlamağa başlamışdı. Başı ağır-ağır uğuldayır, ayaqları yumşaq qumun üzərində çətinliklə hərəkət edirdi. Bir neçə dəfə dayanıb nəfəsini dərməli oldu, amma qısa istirahət belə ona rahatlıq gətirmirdi.

O, ətrafa baxır, həyatın ən kiçik bir əlamətini axtarırdı. Lakin səhra yenə də səssiz idi. Nə kölgə, nə su, nə də insan vardı. Yalnız insanın yolunu itirə biləcəyi, son gücünü isə bundan da asanlıqla tükədə biləcəyi sonsuz qum dənizi uzanırdı.

Banu artıq xilas olacağına ümidini demək olar ki, itirdiyi anda növbəti hündür qum təpəsinə qalxdı və birdən aşağıda qeyri-adi bir şey gördü.

Əvvəlcə bunun növbəti ilğım olduğunu düşündü. Gözlərini qıyıb ovucunu günəşdən qorunmaq üçün alnına tutdu və gördüklərinə inanmağa qorxaraq uzun müddət uzaqlara baxdı.

Qumların arasında həqiqətən də bir yaşayış məskəni vardı.

Hərçənd bu tikililəri kənd adlandırmaq bir qədər çətin idi.

Palçıqdan tikilmiş kiçik evlər küləkdən və yandırıcı istidən qorunmaq istəyirmiş kimi bir-birinə sıxılmışdı. Kələ-kötür divarları günəşdən solmuş, çatlamışdı. Yastı damları taxta tirlərlə saxlanılırdı. Evlərin arasında isə dar, qumlu cığırlar uzanırdı.

Banu bu cür evləri indiyədək yalnız qədim sivilizasiyalar haqqında çəkilmiş köhnə filmlərdə görmüşdü.

— Bu, ola bilməz...

O, yamacla tələsik aşağı düşdü. Lakin ilk evlərə yaxınlaşanda istər-istəməz addımlarını yavaşıtdı. Qəfildən burada kimin yaşadığını və yad bir qızı necə qarşılayacaqlarını heç bilmədiyini düşündü.

Amma seçim imkanı yox idi. Susuzluq getdikcə dözülməz olurdu və Banu bu yaşayış məskənində heç olmasa bir az su tapacağına ümid edirdi.

O, ən yaxın evin içərisinə ehtiyatla boylandı.

İçəridə yarıqaranlıq hökm sürürdü. Adət etdiyi mebellərin əvəzinə alçaq taxta çarpayı, kobud bir masa və bir neçə gil qab vardı. Döşəməyə həsirlər sərilmişdi, küncdə isə quru bitki gövdələrindən hörülmüş böyük bir səbət qaralırdı.

Banu tanımadığı evə bir neçə addım atıb ətrafına baxdı. Nə soyuducu, nə çanaq, nə hamam otağı, nə də elektrik işığı vardı. Əvvəllər gündəlik həyatını bunlarsız təsəvvür edə bilmədiyi şeylərin heç biri burada yox idi.

O, çölə çıxıb qonşu evə boylandı. Orada gil küplər, taxta kasalar, toxunma örtüklər və bir neçə anlaşılmaz alət gördü. Üçüncü evdə balaca ocaq və bir neçə qazan vardı, divarlar isə demək olar ki, boş idi.

Banu otağı nəzərləri ilə yavaşca süzdü.

Hər şey o qədər yad görünürdü ki, sanki o, sadəcə başqa bir yerə deyil, tamam başqa bir dövrə düşmüşdü.

— Əla... — deyə yorğun halda divara söykənib mızıldandı. — Deyəsən, doğrudan da, məni qədim tarixə aparıblar.

Gülümsəməyə çalışdı, amma təbəssümü süni alındı.

— Təəccüblənmərəm, indicə tarix müəllimim peyda olar və qədim xalqların məişətindən danışmağa başlayar.

Cavabında yalnız sükut eşidildi.

Banu küçəyə boylandı. Yaşayış məskəni qəribə təsir bağışlayırdı. Elə bil sakinlər evlərini indicə tərk etmişdilər və hər an geri qayıda bilərdilər. Amma heç yerdə nə insan, nə də heyvan görünürdü. İnsan səsləri, uşaqların gülüşü, it hürüşməsi eşidilmirdi. Hətta quşlar da gözə dəymirdi.

Sanki bütün kənd Banu gəlməzdən çox əvvəl boşalmışdı.

Narahatlıq yenidən boğazına düyünləndi. Amma indi onu hər şeydən çox bir məsələ düşündürürdü.

Su.

O, axtarışını davam etdirdi. Evlərin arxasına baxır, gil divarların ətrafından dolanır, içində küp və ya başqa bir qab ola biləcək hər küncü yoxlayırdı. Lakin rastına çıxan bütün qablar boş idi.

Nəhayət, qız kəndin ortasında dayanıb dərindən nəfəs aldı.

— Görəsən, insanlar burada susuz necə yaşayırdılar? Suyu haradan götürürdülər?

Dodaqlarının üzərindən dilini keçirərək fikrini cəmləməyə çalışdı. Susuzluqdan düşüncələri belə getdikcə ağırlaşırdı.

— Məgər elə susuzluqdan ölə bilərdilər?..

Banu gözlərini yumub məktəbdəki tarix dərslərini xatırlamağa başladı. Vaxtilə qədim sivilizasiyalar haqqında məlumatlar ona darıxdırıcı görünürdü. Köhnə alətlərin adları və yaşayış məskənlərinin quruluşu ilə bağlı biliklər onun üçün heç bir əhəmiyyət daşımırdı. İndi isə həmin biliklərin ən kiçik parçası belə işinə yaraya bilərdi.

— Belə, Banu, düşün. Bir az düşün...

O, qaşlarını çatıb səhrada insanların necə yaşadığı barədə bildiklərini xatırlamağa çalışdı.

— Quyular... Əlbəttə! Quyular və ya bulaqlar.

Qız ətrafa baxdı. Sanki bu sözü dilə gətirən kimi quyu birdən qarşısında peyda ola bilərdi.

— Bəs onu harada gizlətmisiniz?..

O, evlərin arasında yavaş-yavaş irəliləyərək diqqətlə yerə baxırdı. Əvvəlcə qeyri-adi heç nə görmədi. Lakin sonuncu tikilinin arxasında baxışları ətrafdakı qumdan fərqlənən kiçik bir sahəyə sataşdı. Burada torpaq ayaq altında tapdalanaraq bərkimış, üzəri qalın gil qatı ilə örtülmüşdü. Evlərdən birinin yanından həmin yerə qədər isə zəif bir cığır uzanırdı. Sanki bu yolla dəfələrlə gəlib-getmişdilər.

Banu həmin yerə tərəf yönəldi.

Alçaq gil divarın arxasında daş və gildən hörülmüş dairəvi bir tikili vardı. Üstünə taxta tir qoyulmuş, yanında isə yerdə qalın bir kəndir uzanmışdı.

Quyu!

Banu dayandı. Nəhayət, axtardığını tapdığını dərhal dərk edə bilmədi. Bir neçə saniyə qaranlıq dəliyə baxdı, sonra üzündə inanılmaz bir rahatlıq ifadəsi yarandı.

— Budur...

Öz səsi ona yad və zəif gəldi.

— Nəhayət...

O, quyuya yaxınlaşdı. Quyunun nə qədər dərin olduğunu və suyu çıxarmaq üçün nə qədər güc sərf etməli olacağını düşünməməyə çalışırdı. İndi ona elə gəlirdi ki, oyandığı andan bəri etdiyi hər şey yalnız bu yerə çatmaq üçün göstərdiyi cəhddən ibarət olub.

Çox az qalmışdı.

Banu əlini kəndirə uzatdı.

Elə həmin an bir səs eşitdi.

Zəif, güclə seçilən, amma yaşayış məskəninin ölü sükutunda o qədər qəfil səslənən bir səs idi ki, Banu dərhal yerində dondu.

Bu, atın fınxırması idi.

Qız yavaşca başını qaldırdı. Ürəyi daha sürətlə döyünməyə başladı. Bir an sonra həmin səs yenidən eşidildi. Bu dəfə daha aydın idi, sanki kimsə yaxınlıqda, evlərdən birinin arxasında dayanmışdı.

Ardınca bərkimiş torpağa dəyən dırnaqların yüngül tappıltısı eşidildi.

Banu nəfəsini tutdu.

O, kəndiri daha möhkəm sıxaraq tikililərin arasındakı dar keçidə gözlərini zillədi. Bütün bədəni gərilmişdi. Ağlından burada, bəlkə də, tərk edilmiş kimi görünən bu kənddə tək olmadığı fikri keçdi.

Deməli, burada kimsə vardı.

Səslərdən belə çıxırdı ki, bu, at idi. Bəs onun yanında sahibi də vardımı?

Banu başını yavaşca dırnaq səslərinin gəldiyi tərəfə çevirdi. Bir neçə dəqiqə əvvəl onu səhradan xilas edə biləcək bir insanla qarşılaşmaq üçün hər şeyini verməyə hazır idi. İndi isə tanımadığı yaşayış məskənində, quyunun yanında dayanarkən ilk dəfə bu dünyanın sakinləri ilə görüşün səhranın özü qədər təhlükəli ola biləcəyini düşündü.

O, nədən daha çox qorxmalı olduğunu bilmirdi: susuzluqdan ölə biləcəyi ucsuz-bucaqsız qumlardan, yoxsa adətləri, dilləri və niyyətləri onun üçün tamamilə naməlum olan insanlardan?

Bununla belə, geri çəkilməyə yer yox idi.

Banu nəfəsini içinə çəkib gözləyirdi. Divarların o biri tərəfindən növbəti addım səslənənədək tərpənmədi.

Onuncu fəsil

Gil evlərdən birinin yaxınlığında hündür bir xurma ağacı bitmişdi. Onun uzun yarpaqları isti küləyin təsirindən güclə seziləcək qədər tərpənir, qızmar torpağın üzərinə seyrək, az qala çəkisiz bir kölgə salırdı. Ağacın altında qara bir at dayanmışdı. Hündürboylu, zərif quruluşlu heyvanın günəş şüaları altında parıldayan tükləri vardı. At tənbəl-tənbəl ayaqlarını dəyişir, arabir quyruğunu yelləyərək onu narahat edən həşəratları qovurdu.

Ağacın yanında, kürəyini nahamar gövdəyə söykəmiş bir kişi yatırdı.

Banu dayanıb yaxınlıqdakı evin küncündən ehtiyatla boylandı. Kişinin əynində zamanın və tozun rəngini soldurduğu uzun bir paltar, ayaqlarında isə köhnəlmiş səndəllər vardı. Başqa bir şəraitdə Banu bu geyimi cır-cındır adlandırardı. Ancaq indi bu qəribə dünyada onun tanıdığı dəb, rahatlıq və səliqə anlayışlarının ümumiyyətlə hər hansı bir məna daşıdığına belə əmin deyildi.

Kişi başını arxaya atıb ayaqlarını uzadaraq yatırdı. Elə bil ətrafda baş verən heç nə onu narahat edə bilməzdi. Banu bu fürsətdən istifadə etmək qərarına gəldi. Ona quyuya çatmaq, su götürmək və harada olduğunu izah edə biləcək adamları tapmaq lazım idi.

Səs salmamağa çalışaraq ehtiyatla bir neçə addım atdı. Artıq az qala evin küncündən keçib gözdən itəcəkdi ki, qəfildən tanımadığı bir adamla üz-üzə gəldi.

Banu qışqırığını güclə boğdu.

Qarşısında xurma ağacının altında yatan kişi ilə təxminən eyni yaşda bir adam dayanmışdı. Ancaq onun sifəti daha xoşagəlməz görünürdü. Başına tünd rəngli yaylıq bağlamışdı, yanaqlarını sıx saqqal örtmüşdü. Dərin çuxura düşmüş gözləri isə açıq-aşkar maraqla Banuya, onun geyiminə və üzünə baxırdı. Bu baxışlarda elə bir şey vardı ki, Banu dərhal özünü ondan mümkün qədər uzaqda görmək istədi.

Bir neçə an onlar susaraq bir-birlərinə baxdılar. Sanki hər ikisi qarşısındakının kim olduğunu anlamağa çalışırdı. Sonra kişi danışmağa başladı.

Banu bir kəlmə belə başa düşmədi. Tanımadığı dil kobud və yad səslənirdi. Kişi sözlərini kəskin samitlərlə, qəribə səs birləşmələri ilə ifadə edirdi. Banu indiyədək belə bir dil eşitməmişdi.

O, qeyri-ixtiyari geri çəkildi.

— Xahiş edirəm, mənə toxunmayın, — deyə Banu azərbaycanca dilləndi. Sakit danışmağa çalışsa da, səsi xaincəsinə titrəyirdi.

Kişi qaşlarını çatıb yenə nəsə dedi və sözlərini ifadəli bir əl hərəkəti ilə müşayiət etdi. Banu onu başa düşmədiyini bildirmək üçün başını buladı və daha bir addım geri çəkildi.

— Mən sizi başa düşmürəm. Xahiş edirəm...

O, mehriban görünməyə çalışaraq gülümsədi. Ümid edirdi ki, üzündəki xoş ifadə onu xoşagəlməz bir vəziyyətdən xilas edər. Ancaq yad adam ona gülümsəmədi. Əksinə, baxışları daha da israrlı oldu, dodaqlarında isə əyri, xoşagəlməz bir təbəssüm yarandı. Bu zaman onun nahamar, sarımtıl dişləri göründü.

Kişidən tər, toz və köhnə paltar qoxusu gəlirdi. Banu qeyri-ixtiyari üzünü turşutdu və elə həmin an buna görə peşman oldu. Yad adam onun reaksiyasını görmüşdü və üzünün ifadəsi dəyişmişdi.

O, bir neçə söz söylədi, sonra qəfil başını xurma ağacına tərəf çevirib ucadan qışqırdı.

Ağacın altında yatan kişi tərpəndi, gözlərini açdı və asta-asta ayağa qalxdı. Banunu görən kimi yuxulu görkəmi yox oldu. Bir neçə an qızı diqqətlə süzdü, sonra onlara tərəf addımladı.

Elə həmin an Banu qaçmalı olduğunu anladı.

O, baş verənləri nə düşünməyə, nə də təhlükəni ölçüb-biçməyə macal tapdı. Onu instinktiv bir qorxu bürümüşdü. Bu qorxuya yad adamların sözlərini başa düşmək, niyyətlərini bilmək lazım deyildi.

Qaç!

Banu qəfil çevrilib var gücü ilə qaçmağa başladı.

Bir dəqiqə əvvəl ayaqları ona ağır gəlirdi, bədəni gücsüzlükdən güclə ayaq üstə dayanırdı, susuzluq isə fikrini cəmləşdirməyə imkan vermirdi. İndi qorxu ona yorğunluğu unutdurmuşdu. Banu gil evlərin arasından sürətlə keçirdi, az qala çiyni ilə divarlara toxunurdu. Arxasınca gələnlərin qışqırıqlarını eşidirdi.

Onların nə dediyini anlamağa çalışmırdı. Arxadan gələn addım səslərinin getdikcə yaxınlaşması kifayət idi.

Küncü dönəndə Banu özünü dar bir keçiddə gördü. Keçid az sonra dalana dirəndi. O, qəfil dayanıb geri çevrildi və özündən bir neçə addım aralıda adamlardan birini gördü. Arxasında isə çıxış yolunu kəsərək ikinci kişi yaxınlaşırdı.

Bir anlıq ona elə gəldi ki, bu adamlar onu qəsdən tələyə salır, dar küçələrin labirintindən çıxmasına imkan vermirdilər.

— Yox... — deyə o, nəfəsini dərərək pıçıldadı.

Banu yana sıçrayıb iki divarın arasından keçdi və ayaqlarındakı ağrıya məhəl qoymadan yenidən qaçmağa başladı. Ürəyi o qədər bərk döyünürdü ki, hər zərbəsi gicgahlarında əks-səda verirdi. Nəfəsi kəsilir, istidən gözləri önündə evlərin cizgiləri bulanmağa başlayırdı.

Nəhayət, qarşısında açıq bir sahə göründü.

Səhra.

Banu dar küçələrdən uzaqlaşaraq qumluğa çıxdı. Ümid edirdi ki, açıq sahədə təqibçilərindən yaxa qurtara biləcək. Ancaq boş qum üzərində qaçmaq çətin idi. Ayaqları quma batır, hər addım ona böyük güc bahasına başa gəlirdi. Günəş isə başını örtməyən saçlarını amansızcasına yandırırdı.

Ağciyərləri havasızlıqdan yanmağa başlasa da, özünü daha sürətlə hərəkət etməyə məcbur edirdi. Ona elə gəlirdi ki, bir az da dözsə, növbəti qum təpəsinə çatsa və onun arxasında gizlənsə, bəlkə də təqibçilər onu gözdən itirəcəklər.

Lakin arxadan gələn ağır addımlar getdikcə yaxınlaşırdı.

Birdən kimsə onun çiynindən yapışdı.

Banu qışqırıb qurtulmağa çalışdı, amma kişi onu qəfil geri dartdı. O, müvazinətini itirərək qızmar qumun üzərinə yıxıldı və ovucları yerə dəyərək bərk ağrıdı.

— Buraxın məni!

Banu var gücü ilə qışqırıb sürünərək uzaqlaşmağa çalışdı, ancaq yad adam onu buraxmırdı. Qız çırpınır, cırmaqlayır, əlləri ilə onu itələyərək qurtulmağa çalışırdı. Lakin hərəkətləri getdikcə zəifləyirdi. İkinci kişi də artıq onların yanına çatmışdı. O, bir qədər kənarda dayanıb baş verənlərə xoşagəlməz bir təbəssümlə baxırdı.

Banu gözlərini ona dikdi və qorxunun bütün bədənini iflic etdiyini hiss etdi. Onların dilini başa düşməyə ehtiyac yox idi. O, artıq tamamilə aydın anlayırdı ki, qarşısındakı adamların əlində aciz qalıb və onların onun ümidsizliyinə zərrə qədər də əhəmiyyəti yoxdur.

— Kömək edin! — deyə qışqırdı. — Kimsə var? Xahiş edirəm, kömək edin!

Onu tutan kişi susmasını tələb edirmiş kimi sərt bir söz söylədi, amma Banu qışqırmağa davam etdi. Qorxu onu elə bürümüşdü ki, artıq özünü idarə edə bilmirdi.

— Mənə toxunmayın! Sizə yalvarıram... Xahiş edirəm!

Göz yaşları yanaqlarından süzülərək qumla qarışırdı. Banu üzünü yana çevirir, əlləri ilə özünü qorumağa çalışır, yenidən qurtulmaq üçün çırpınırdı. Ancaq gücü sürətlə tükənirdi. O, yox olmaq, yer yarılıb onu udmaq, öz otağında yuxudan oyanmaq, tanış divarları görmək və anasının səsini eşitmək istəyirdi. Təki bütün bunlar oyanandan sonra unuda biləcəyi bir kabus olaydı, o, dünyada hər şeyini verməyə hazır idi.

Amma günəş hələ də dərisini yandırır, qum ovuclarını göynədir, yad bir üz isə onun üzərinə əyilirdi.

Banu həyatında ilk dəfə əvvəlki təhlükəsizliyinin nə qədər kövrək olduğunu hiss etdi. Əvvəllər dərslərdən bezə, valideynləri ilə mübahisə edə, gözəl paltarlar və bahalı əşyalar arzulaya bilirdi. Adi qəbul etdiyi, hər şeyin öz-özünə var olduğu tanış dünyasının bir anın içində yox ola biləcəyini heç düşünməmişdi. İndi isə vaxtilə darıxdırıcı və mənasız hesab etdiyi günlərə belə qayıtmaq üçün hər şeyindən keçməyə hazır idi.

— Ana... — deyə o, güclə eşidilən səslə pıçıldadı. — Anacan...

Amma yanında nə anası, nə atası, nə də onu qoruya biləcək başqa bir kimsə vardı.

Banu yenidən qurtulmağa çalışdı, lakin kişi onu daha möhkəm tutdu. Qorxudan gözlərini yumub onun üzünü görməməyə çalışdı və boğuq səslə bir daha qışqırdı:

— Kömək edin!

Elə bu vaxt lap yaxınlıqda başqa bir səs eşidildi.

Gur, sərt və hökmkar bir səs.

Banunu tutan kişi donub qaldı. Onun yoldaşı başını qəfil səs gələn tərəfə çevirdi və üzünün ifadəsi bir anda dəyişdi. Yad adam yenidən nəsə söylədi, bu dəfə daha sərt səslə. Ardınca sürətli addım səsləri eşidildi.

Banu çətinliklə gözlərini açdı.

Yanlarında üçüncü bir kişi dayanmışdı.

O, hər iki təqibçidən hündür, enlikürək və möhkəm bədən quruluşlu idi. Tünd rəngli geyimi bədəninə kip oturmuşdu. Günəşdən qaralmış, küləkdən codlaşmış üzündə sərt bir ifadə vardı. Duruşundan və hərəkətlərindən artıq sözə ehtiyac duymadan başqalarına itaət etdirməyə alışmış bir insan olduğu hiss edilirdi.

Bir neçə an o, Banunu tutan adamlara səssizcə baxdı, sonra qısa bir cümlə söylədi. Banu sözlərin mənasını anlamasa da, onun səsindəki qətiyyət elə güclü idi ki, hətta ona da aydın oldu: bu adam baş verənlərin dərhal dayandırılmasını tələb edirdi.

Təqibçilərdən biri tələsik nəsə cavab verdi, özünə bəraət qazandırmağa çalışırdı. Lakin yad adam onun sözünü sərt şəkildə kəsdi. İkinci kişi də söhbətə qarışaraq sürətlə və əsəbi halda danışmağa başladı. Ancaq bu, üçüncü kişinin qəzəbini daha da artırdı.

O, irəliyə doğru bir addım atdı.

İndi onunla təqibçilər arasında cəmi bir neçə addımlıq məsafə qalmışdı. Yad adam yenidən bir neçə söz söylədi. Bu dəfə səsində açıq-aşkar təhdid duyulurdu.

Banunu tutan kişi barmaqlarını yavaş-yavaş boşaldıb geri çəkildi. Yoldaşı narazılıqla qumun üzərinə tüpürdü, qıza nifrətlə baxdı, amma yad adamla mübahisə etməyə cəsarət etmədi.

Bir neçə an sonra hər ikisi geri dönüb yaşayış məskəninə tərəf getdi.

Banu yerindən tərpənmirdi. Dizlərini sinəsinə sıxaraq qumun üzərində oturmuş, bütün bədəni ilə titrəyirdi. Saçları tərli üzünə yapışmış, qum dırnaqlarının altına və kobud paltarının qatlarına dolmuşdu. Nəfəsi isə hələ də düzəlmirdi. Dərindən nəfəs almağa çalışsa da, hər dəfə hava sinəsinin harasındasa ilişib qalırdı.

Təhlükə, deyəsən, sovuşmuşdu, amma bədəni hələ də xilas olduğuna inanmırdı.

Üçüncü kişi ona tərəf çevrildi.

Banu qorxuyla geri çəkilib sürünərək uzaqlaşmağa çalışdı. Kişi dərhal dayandı. Yaxınlaşmadan bir neçə saniyə onu səssizcə süzdü. Sanki hər hansı qəfil hərəkətin qızda yenidən qorxu yaradacağını anlayırdı.

Sonra əvvəlki sərtliyindən əsər-əlamət qalmayan sakit bir səslə nəsə söylədi.

Banu yenə də bir kəlmə belə anlamadı.

O, sadəcə gözlərini geniş açaraq kişiyə baxır, bundan sonra nə edəcəyini bilmirdi. Bu adamın onu həqiqətən xilas etdiyinə inanmaq istəyirdi, amma son dəqiqələrdə baş verənlər o qədər dəhşətli idi ki, yad birinə dərhal etibar edə bilməzdi.

— Mən... mən sizi başa düşmürəm, — deyə çətinliklə pıçıldadı. — Siz məni başa düşürsünüz?

Kişi diqqətlə ona baxdı, amma cavab vermədi. Üzündən onun heç olmasa ayrı-ayrı səsləri anlayıb-anlamadığını, yoxsa Banu üçün onun dili nə qədər yad idisə, onun üçün də Banu dilinin elə yad olduğunu müəyyən etmək mümkün deyildi.

O, yavaşca əlini uzadaraq kömək təklif etdi, amma özü yerindən tərpənmədi.

Banu əvvəlcə kişinin ovcuna, sonra üzünə baxdı. Bir neçə saniyə tərəddüd etdi. Yad adamdan qorxusu ilə bu aciz vəziyyətdən qurtulmaq üçün duyduğu ümidsiz istək arasında qalmışdı. Nəhayət, qalan gücünü toplayıb ehtiyatla barmaqlarını onun əlinə qoydu.

Kişi ona ayağa qalxmağa kömək etdi. Banu yıxılmasın deyə onu yalnız lazım olduğu qədər saxlayırdı. Qız dikələndə ayaqları güclə bədənini saxladı və o, kişinin qolundan yapışmağa məcbur oldu.

Kişi nəsə soruşdu, əvvəlcə onu, sonra isə yaşayış məskənini göstərdi. Banu yalnız başını buladı. Göz yaşlarının yenidən gözlərinə dolduğunu hiss edirdi.

— Bilmirəm... Mən heç nə başa düşmürəm...

Səsi titrədi və o, qəlbinə dolan ümidsizliklə mübarizə aparmağa çalışaraq gözlərini aşağı dikdi.

Kişi bir müddət onu müşahidə etdi, sonra evlərə tərəf baxdı. Oradan uzaqlaşan təqibçilərin səsləri hələ də eşidilirdi. Onun sifəti yenidən sərtləşdi. Qısa bir cümlə söyləyərək əli ilə Banunu ardınca gəlməyə çağırdı.

Qız yerindən tərpənmədi.

O, yad adamın ardınca getməkdən qorxurdu. Amma səhranın ortasında, susuz, yerli adətləri bilmədən və kömək istəmək üçün belə tanış dildə danışa bilmədən tək qalmaqdan daha çox qorxurdu.

Kişi sanki onun tərəddüdünü anlamışdı. Qızı tələsdirmədi. Sadəcə aralarında məsafə saxlayaraq gözlədi.

Banu bir dəfə yaşayış məskəninə, sonra isə onun hüdudlarından kənara uzanan ucsuz-bucaqsız qumlara baxdı. Günəş əvvəlki kimi amansızcasına yandırırdı. Uzun yolun və keçirdiyi dəhşətli qorxunun təsirindən yaranan halsızlıq isə artıq dözülməz həddə çatırdı.

Onun başqa çıxış yolu yox idi. Ən azından, indi başqa bir yol görmürdü.

Banu tərəddüdlə ilk addımını atdı.

Yad adam çevrilərək evlərə tərəf yavaş-yavaş irəlilədi. Qızın geridə qalmadığından əmin olmaq üçün arabir arxaya baxırdı. Banu da onun ardınca getdi, arada bir qədər məsafə saxlamağa və hər hərəkətini diqqətlə izləməyə çalışırdı.

Bu adamın kim olduğunu, haradan gəldiyini və nə üçün müdaxilə etdiyini bilmirdi. Hətta onun yanında heç bir təhlükənin olmadığından da əmin deyildi. Amma səhrada gözlərini açdığı andan bəri ilk dəfə idi ki, kimsə ona zərər verməyə çalışmırdı.

Hələlik bu, kifayət idi.

Banu yad adamın ardınca gedir, hər addımında qəlbindəki ümidin bir az da gücləndiyini hiss edirdi. O, hələ də qorxmuş, taqətdən düşmüş və baş verənlərdən tamamilə xəbərsiz idi. Amma heç olmasa, bundan sonra naməlumluqla təkbaşına üzləşməli olmayacaqdı.

Qarşıda təhlükələrlə və sirrlərlə dolu yad bir dünya uzanırdı. Bu dünyada onun yeganə bələdçisi isə hələ adını belə bilmədiyi bir adam olacaqdı.