“ариел јзертюрк.

√де, когда и как родилс€ мугам



скачать книгу бесплатно



Y?hudil?r d? lap bizim kimi, ?r?bl?r kimi mu?am oxuyurlar y?hudi makam? ad? alt?nda. Tar?n, kaman?n, t?t?yin m??ayi?ti il?. Tamamil? Az?rbaycan mu?am?n?n r?ng? ?st?nd? ?al?nan dey?k ki, el? ?ur adland?rd?qlar? mu?am m??yy?n m?nada ?r?b f?sil?sind? s?sl?ns? d?, k?k eynidir. C?qq?r At m?b?din? Babild?ki y?hudil?r d? g?lirdil?r v? ?z v?t?nl?rin? d?nd?kd? yeni ?lk?d? e?idib sevdikl?ri musiqi ?rm??an? il? ?z dinl?yicil?rini m?ftun edirdil?r. ?ndi d? y?hudi sinaqoqlar?nda Eloxim? dualar makamlar ?st?nd? s?sl?ndirilir.

?ahidi olduq ki, m?b?dd?ki silindri ?n q?dim yaz?l? m?nb? kimi q?bul ets?k d?, o, mu?am bar?d?ki informasiyas? il? yegan? tarixi yaz?l? ?ahid deyil. Ulu ?cdadlar?m?z?n sonrak?, yaxud m?b?dd?n ?nc?ki yarad?c?l?qlar?ndada musiqi al?tl?rimizin adlar?na tez-tez rast g?lirik. Fikir verdinizs?, yuxar?da yarad?c?l??? bar?sind? s?hb?t a?d???m?z Enlil ?sm? Da?an q?z?ll?rinin birnd? deyir:


Du g?, du g?, du g? ey, m?n azuni n?kur udam!

Y?ni, Du g?, ?ahidi ol ki, m?n ?n az? nax??l? (s?d?fli) udam!


Filosof ?air v? astronomun bu c?r etiraf?, m??yy?n m?nada t?l?b?lik ill?rind? Bak?n?n УDa?l? m?h?ll?siФnd? r?ssam qarda??m F?xr?ddinl? kiray?ni?in ya?ad???m ill?ri xat?rlatd? m?n?. Oran?n yerli Уda?l?Ф ?halisi i??risind? salam verdiyin ??xsd?n soru?anda, m?s., УNec?siniz, ?ziz? Xan?m?Ф b?y?k q?tiyy?tl? verdiyi УD?f kimi!Ф cavab? bizi t??cc?bl?ndirm?y? bilm?zdi. ?z?n? saz olan v? dinl?yicil?rini sevindir?n musiqi al?tin? b?nz?tm?k xasiyy?ti, g?r?nd?y? kimi, yaz?l? tariximizin u ba??nda da ad?t olub.

Bir par?as?n? t?rc?m? ed? bildiyimiz v? kontekstind?n УAnas?n?n ?l?m?n?Ф yaz?ld??? b?lli olan A??da (Elegiya) Enlil ?sm? bel? bir arzuyla taley?, f?l?y? m?raci?t edir:


?krip ili uturub a tar? in? ??ptiy?

(?qr?b ili a (Ana) oturub tar?n? ka? bir d? k?kl?y?ydi!..).


Babilandan qald?r?lm?? v? Britaniya muzeyind? saxlan?lan yuxar?dak? terrakot l?vh?ni t?dqiq ed?n avropal? m??llifi musiqi al?tini УUzunqollu lutФ adland?r?r. S?hv g?z qaba??ndad?r. G?lin, h?rm?tli antik tarz?nimizin sin?sind?n q?dim tar? bir anl??a alaq. V? yan?na Avropa musiqi al?ti olub ?ox-?ox sonralar, el? Avropa m?t?x?ssisl?rinin yazd?qlar?na g?r? q?dim uddan yaranm?? lutu qoyaq. M?qayis? ???n. Tar niy? lut olmal?d?r ki?..


Q?dim tar v? bug?nk? lut


УTar ifa??s? ?u?al? Sad?qcandan qabaq tar? da kaman?a kimi diz? dir?yib ?ald?qlar? halda, Sad?qcan al?ti sin?sin? s?yk?y?r?k ?alma?a ba?lam??d?Ф ideyas? m?vcuddur Az?rbaycan ?d?biyyat?nda. M?mk?nd?r. Min ill?rl? farslarla eyni d?vl?t t?rkibnd? olmu? az?rbaycanl?lar, min il? yax?n da ?ahl?q taxt?nda otursalar da, ?z tolerant, daha do?rusu, ?zg?y? meyl etm? t?bi?tl?ri il? ?ox halda onlar?n b?zi ?n?n?l?rin? sadiq qal?blar. Ancaq g?rd?y?n?z kimi, t?rk k?kd? tar? sin?si ?st? ?al?rd?.

?ndi zurnaya da yiy? duranlar v? bu al?ti Уonlardan ald???m?z?Ф iddia edib bizi burunnayanlar, p?rt etm?k ist?y?nl?r d? ?oxdur.

Amma s?kkiz min il (!) ?nc?ki piktoqramda (??kil yaz?da) ona (??r?iv?d?, sa?da b?y?d?lm?? formada) v? ondan t?r?mi? mixi yaz? i?ar?l?rin? rast g?linirs? v? onlardan ?sas? az?rbaycanca (zil, solda b?y?d?lm?? formas?) s?sl?nir v? de?ifr? edilirs?, onu bizim ?limizd?n he? k?s ala bilm?z:


AZ?RBAYCAN Z?L? (ZURNASI)


S?kkiz min il ?nc? icad edilmi? Z?L piktoqram (??kil yaz?) i?ar?si (solda) bu g?n d? zil Ц zurna adland?rd???m?z al?tin ?ksi idi


Ulular?m?z zil s?sin? g?r? ona el? Z?L d? deyirdil?r v? Kars konservatoriyas?n?n professoru dostum R.?mraninin ??xsi s?hb?timizd? bildirdiyin? g?r?, T?rkiy?d? ona el? zil d? deyirl?r. Zil T?rkiy? l???tl?rind? z?ng, qap? z?ngi olsa da, dialekt variant?nda zurnan? da ifad? edir. G?r?nd?y? kimi, musiqinin ?z? q?d?r qoca olan zil t?rk?n bir s?ra ?ivi i?ar?l?rinin ??kil yaz?l? ?sas?nda dururdu. B?t?n d?nyaya da bizd?n yay?l?rd?.

Bu da h?l? son deyil. ?eir dilinin m?r?kk?bliyin? g?r? ehtimal ki, 6 min il onc? yaz?b-yaratm?? Enlil ?sm? d?vrl?rin? t?sad?f ed?n, yuxar?da art?q tan?? oldu?umuz ?air? Bik?nin t?svir etdiyi hadis?, bu g?n T?rkiy? camel?rind? Mevlani t?riq?tin? m?xsus d?rvi?l?rin rituallar?n? xat?rlad?r. Mu?am s?dalar? alt?nda Yerin ?z? kimi bir ox ?st?nd? f?rlan?b g?yl?rd?n pakl?q dil?y?n c?lal?ddin?il?rin УSemavi reqsiФni t?svir ed?r bir n?v? anun poemas?. ?lk beyt bel? ba?lan?r:


A n? z?r? dibale ??kir Uda, kad ?bada,

Dimm?! K?rr? ana ?m?li lateh?!


H?mm?danda yaz?b yaratm?? ?air? Bida H?mm?dani (Bida Ч d?y?rlilik ?msal? anlam?nda t?k, yegan?, yaln?z dem?kdir. Bu ad? da tar?m?z, udumuz kimi fars?nk? say?rlar bizim ?z m?t?x?ssisl?rimiz; H?mm?dani l?q?bini ana biz vermi?ik) ?z?n?n УH?mm?dan kukuФ adl? ?eirind? Arazla, K?rl? yana??, saza da m?raci?t edir a:


Sazu ?ama tuda?un ki, bihama ?i?i,

Amma tudsaq, aya tuda?un ki, behama ?i?i!


A?a??da yana?? verdiyimiz ??kill?rd? terrakotta ?ks edilmi? q?dim ozan il? m?asir ozan Araz Els?sin fotosu m?qayis? edilir. Onlar sanki ?air? N?n?nin t?svir etdiyi ?eir par?as?n?n k?tan ?zr? ?ksidir:


ANT?K NAM?LUM OZAN Ц M?AS?R OZAN ARAZ ELS?S


У?umerd?nФ tap?lm?? v? haz?rda Britaniya muzeyind? saxlan?lan terrakot (bi?irilimi? gil) l?vh? ?z?rind? saz ?alan antik ozan v? m?asir m??hur ozan?m?z b?t?v v?t?nhaval?, sevimli Araz Els?s. G?lin bir anl??a, h?r iki s?n?tkar?m?z? daha yax?ndan m??ahid? ed?k.

Sif?t eyni sif?t, sa? eyni sa?, poza eyni poza, al?t eyni al?t, hal?t eyni hal?t!



Burada he? b?y?d?c? linza da laz?m deyil. Bunlardan birincisi 5 min il bundan ?nc? ya?ay?b da?la?m?? ozan, ikincisi m?asirimiz ozan Araz Els?s. Bunlar ikili xromosomun там d?sti say?lan bir ziqotadan t?r?mi? ?kiz sif?tl?r deyil, b?s n?dir? Kim dana bil?r ki, Araz Els?sin Xan Araz kimi co?ub-da?an, t??yan ed?n qan?ndak? istedad onun do?uldu?u Urminin c?mi bir ne?? y?z kilometrliyind? У?umerФ adland?rd???m?z Bat?da d?nyaya g?z a?m?? bu ulu Baba ozan?n qan?ndan g?lmir? Onlar?n qaploqruplar? eyni deyil? Kim dana bil?r ki, onlar?n h?r ikisi eyni genn?n deyil? Bu terrakot pannonu yapan heyk?ltara? da ?z vaxt?nda s?n?tin? vur?un oldu?u ?z m?asirini Ц Saz ?al?b, s?z qo?an ger??k ozan?, y?ni el? Araz Els?sin bir d?z x?tt boyu ?cdad?n? ?ks etdirib i?ind?Е Sevdikl?ri heyvanlar al?mind? ayl? gec?d? saz?n m??ayi?ti il? V?t?n n??m?si demirmi h?r ikisi?

A?a??dak? s?tirl?r Bida H?mm?daninin art?q tan?? oldu?umuz УH?mm?dan kukuФ adl? ?eirinn?n dig?r n?mun?dir. ?eir anun Quzey Az?rbaycan?m?z?n K?r-Araz oval???nda do?uldu?una ?ahidlik edir. Anadan oldu?u do?ma yurdu ???n burnunun ucu g?yn?y?n Ulu ?air?miz harmonik v? h?m d? monoton n??m?sini dinl?diyi ququ qu?una nidas? il? q?lbinin ba?? g?yn?diyi K?r?n, Araz?n n??m?sin? v? g?r?n?r, Quzey Az?rbaycanda m?hitind? b?y?d?y? t?rk dilinin ana do?ma hun l?hc?sin? olan h?sr?t odunu s?nd?rm?k ist?yi il? qu?a m?raci?t edir. Sin?sind? bir an bel? s?ngim?y?n V?t?n h?sr?tin?, l?hc? h?sr?tin? su ?il?m?k ???n.


?rid? u[d]siz K?r dey? ki, Arazu dey?,

G?l? ed? savab, hunca dey?, bar? hunca dey?.


Burada, Az?rbaycan?n tan?nm?? r?ssam?, qarda??m F?xr?ddin ?linin ??kdiyi Bida H?mm?daninin gil l?vh? il? birg? x?yali portretini n?mayi? etdirm?k laz?m g?lir. ?slind? r?ssam?n bu ?s?ri Heyd?r ?liyev Fondunun prezidenti Mehriban ?liyevan?n sifari?i il? yaratd??? УQad?nlar?m?z Az?rbaycan siyas?tind?Ф adl? silsil? portretl?rind?n biridir. ?s?r ?slind? Bidaya h?sr olunmay?b. Biz onu u silsil?d?n al?b, Gil l?vh? il? sintezd? vermi?ik burda. Portret? mixi yaz?l? gil l?vh?ni biz ?lav? etmi?ik. УH?mm?dan kukuФ adl? poemas? biti edilmi? l?vh?ni ?air? k?r?d? ?t?b (bi?irib) ??xarm?? na?irin ?lind?n sanki bu an al?b. УKitab? n??r olunmu?Ф Az?rbaycan?n q?dim ?air?si d?nyan?n ?n xo?b?xt insan?d?r. ?nan?ram ki, n? r?ssam, n? d? fondun prezidenti q?dr?tli qad?nlar?m?zdan kim?s? h?s edilmi? bu ??kil Уplagiatl???maФ g?r?, ilk d?f? ulu ?eri il? rast?m?za ??xm?? antik ?air?mizi ?z?m?z? do?mala?d?rmaq, xalq?m?za tan?td?rmaq amac?yla tutdu?um bu xeyirxah i? ???n m?ni ba???layarlar.

?ahidi olduq ki, m?b?dd?ki silindri ?n q?dim yaz?l? m?nb? kimi q?bul ets?k d?, o, Mu?am bar?d?ki informasiyas? il? yegan? yaz?l? fakt deyil. Uzaq ?cdadlar?m?z?n sonrak?, yaxud m?b?dd?n ?nc?ki yarad?c?l?qlar?nda da musiqi al?tl?rimizin adlar?na tez-tez rast g?linir. ?g?r fikir verdinizs?, Enlil ?sm? Da?an q?z?ll?rinin birind? deyir:


B?DA H?MM?DAN? Ц X?YAL? PORTRET

R?ssamF?xr?ddin ?li (Az?rbaycan)


Du g?, du g?, du g? ey, m?n azuni n?kur udam!

(Du g?, ?ahidi ol ki, m?n ?n az? nax??l? udam!)

Bir par?as?n? t?rc?m? ed? bildiyimiz v? kontekstind?n УAnas?n?n ?l?m?n?Ф yaz?ld??? b?lli oldu?una g?r? A?? (Elegiya) adland?rd???m?z Enlil ?sm? ?z poemas?nda taley? Ц f?l?y? bel? bir arzuyla m?raci?t edir:


?krip ili uturub a tar? in? ??ptiy?Е

(?qr?b ili a (Ana) oturub tar?n? ka? bir d? k?kl?y?ydiЕ).

Mu?am bar?d? gil yaz?lardan ald???m?z m?lumatlar bunlarla da bitmir.

III.†ULULAR MU?AMI MU?AM AKADEM?YASINDA T?DR?S ED?RD?L?R. BUNA LYAP?S-LAZUR? L?VH?S? ?AH?DL?K ED?R. L?VH? H?M D? ?K? YEN? MU?AM BAR?D? M?LUMAT VER?R

I: da-gu-naЕЕЕЕЕ..II: dim-mu-ziSALagrig

ama-ga-ku

DUMU.SAL ti-sa


Qiym?tli da? say?lan lyapis-lazuri l?vh?si ?st?nd? t?rtib edilmi? yaz?n? ilkin de?ifr? edib oxuyan J.Nougayrol [8] h?r iki t?r?fd? qabard?lm?? eyni yaz?n?n dilini hurrit dili say?r. Onu qeyd ed?k ki, 22 illik gil yaz?lar?n t?dqiqi t?cr?b?mizd? ilk d?f?dir hurrit dilin? rast g?lirik. El? b?ri ba?dan dey?k ki, t?rc?m? ?z?n?n m?nas?z s?z y???m? il? minl?rl? dig?r t?rc?m?l?rd?n he? n?yi il? f?rql?nmir. Burada da k?t v? ?n?n?vi s?zl?r? meydan verilib. T?rc?m?nin daha bir t??cc?bl? c?h?ti ondan ibar?tdir ki, yaz?dak? t?rk dilinin sual ??kil?isi olan DUMU, s?n dem?, h?rrit dilind? d? У?vladФ m?nas?n? verir. Ad?t?n, dil ail?sin? m?nsubiyy?tind?n as?l? olmayaraq, ist?r sami m?n??li dill?r (akkad, assur), ist?r aqql?tinativ dill?r (?umer, urartu, elam), ist?rs? d? hind-avropa m?n??li dill?r grupuna (harrit, hetit, hurrit) v? yaxud dig?rl?ri olsun, he? bir f?rqi yoxdur, b?t?n ?l? dill?rd? DUMU Уo?ulФ kimi t?rc?m? edilir. Bu nec? olur ki, eyni bir s?z b?t?n ?n m?xt?lif dil ail?sin? m?nsub dill?rd? bel? eyni m?na verir?

Dill?rin ?z aralar?nda s?zd?yi?m? prosesi mill?tl?rin lap ilk t?mas d?vrl?rind?n yer alm?? t?bii prosesdir. Amma eyni mixiyaz?l? ??kil?ini b?t?n dill?r? ?amil etm?yin ?z?, bu c?r t?rc?m?nin uydurma oldu?una q?ti s?butdur. Bir an? da qeyd etm?k vacibdir Ц ?g?r DUMU Ц dan sonra anla??lmayan h?r hans? s?z v? ya ??kil?i g?lirs?, o zaman onlar birlikd?, bu m?tnd? oldu?u t?ki, b?t?n sadalad???m dill?rd? Уq?zФa ?evrilir. Y?ni Уq?zФ kimi t?rc?m? edilir. J.Nougayrol da DUMU.SAL`? УhurritФ dili ???n d? tam ?minlikl? q?z kimi q?bul edir:


Daguna, the wet-nurse,

daughter of

Tisadimmuzi

the attendant


Az: S?d ver?n (?mizdir?n) Daguna, Tisadimmuzinin qulluq?usunun q?z?d?r.


M?tn bizim modell??dirm? v? t?rc?m?mizd? a?a??dak? kimi s?sl?nir:


M: I. Daguna amaga kuDUMU sal tisa

II. Dim muzi sal agrig


L???t v? kommentaril?r (L ):


I.Daguna Ц g?man ki, ta?anula Ч ?rlamak Ц ?ak?mak, oxumaq, t?r?nn?m etm?k, b?l?b?l t?k ?tm?k, c?h-c?h vurmaq, z?ngul? vurmaq; amaga Ц amaca Ч amac, qay?, m?qs?d; 2) ni?angah; amak (-k?) c?md?, t?kd?ki umk Ч d?rinlik, amak?na n?fuz etm?k Ц [i?in] m??zin? varmaq; kuDUMUЦ kudumu Ц g?d?m? Ц g?d?rm?; birlikd? amaca g?tmek Ц m?qs?d g?dm?k; amaca g?d?m? Ц u m?qs?di g?d?rm?? Sal Ц salmaq, qatmaq, s?hb?t y?ks?k tonda s?sd?n gedir; tisa Ц ??ksiz tiza Ц tiz Ц 1) h?nd?r, k?skin, n?fuz ed?n; 2) mus. h?nd?r, yuxar? not; birlikd?: Sal tiza Ц yuxar?dan, h?nd?rd?n g?t?r (notu); y?ks?k notda oxu;

II.Dim Ц d?m Ц b?m`? Ц p?s`? ox?ay?r; b?m Ц b?md?n, astadan, yar?mtonda oxumaq; Amma b?m deyil. Muzi Ц musiqi; sal Ч; agrig Ц a?r?q (xalq deyimi)†Ц а?r? Ц ah-vay, q?m, k?d?r.

Bahar (?st?r) bayram?n?n ilk s?h?ri erd?n Az?rbaycan t?rkl?ri d?hn?, k?hriz, ?ay ?st?n? ??x?b, Bahar?n ilk m?q?dd?s sular?nda yuyunur, sonra onun ?st?nd?n hoppanaraq h?nd?rd?n: УA??rr???m-bu?urru?um bu su a?a??!Ф, dey? suya m?raci?t edirl?r. H?m?n ?mid dolu ifad?ni u g?n?n ax?am? Yeni f?sil Ц Yeni il bayram ??r?fin? qalanm?? ocaq alovlar?n?n ?st?nd?n at?landa da q??q?r?r, lakin bu d?f? oda m?raci?tl?: УA??rr???m-bu?urru?um bu odda yans?n!ї nidas?n? edirl?r.

?oxlar?n?n d???nd?y? kimi, buradak? a??rr?q Ц ??ki, k?tl? v? ya massivlik deyil. A?r?, k?d?r, q?m-q?ss?, muun`dur (gil yaz?l? d?vr?n?n adekvat m?na da??yan terminidir). Yaz?dak? a?r?q burada bu anlamlarda i?l?dilib.

Lyapis-lazurdan haz?rlanm?? l?vh?d?ki yaz?n?n i?ar?l?rini ayr?ca de?ifr? etm?y? ?al??aq:




Bu ki?ik m?tni tam d?qiqliyi il? a?maq yolunda 3 m?rh?l? ke?mi?ik. Onlar bir-birini r?dd ets?l?r d?, biz onlar?n h?r ?? versiyas?n? burda i??qland?rmaqdan utanc duymad?q. ?ksin?, dilimizin mixi yaz?l? sirrl?rinin g?l?c?k t?dqiqat??lara ?ivi yaz?lardan son v? t?kmil cavab almaq yollar?n?n ??tin oldu?unu, ??tin olduqca da s?bir t?l?b etdiyini g?st?rm?k ist?dik. Bel?likl?.

1-ci versiya

Yaz? ilk bax??da bel? m?na verir:

Az: I. TA?ANULA AMACA G?D?M? (A, QIZ), SAL T?Z?;
II. D?M M?Z? SAL A?RIK.

Ta?anula amaca g?d?m? (Oxumaq m?qs?di g?d?rs?ns?), sal tiz? (qalx zil?);

D?m m?z? sal a?r?k (a?r?) (D?m m?siqiy? a?r? qat).


Noqeyrolun (J.Nougayrol) a??l???ndan bel? anlamaq olur ki, bil?yind?n tutulub, k?rs?d? oturan b?yin yan?na g?tiril?n g?nc q?z (qad?n), y?qin ki, hans? k?rp?y?s? ?z d??l?rind?n s?d verm?k ???n t?qdim edilir. Arxas?nca g?l?n sonuncu qad?n?n ?lind?ki vedr? is? Ц Nogeyrol qad?n?n ?lind?ki ?antan? bel? t?qdim edir Ц Уs?d sa??lmaq ???nФ g?tirilib y?qinЕ Kahk??anl? tariximiz bax bel?c? predmetsiz yaz?larla t?hqir edilir, ad?m?z s?hif?l?rd?n silinir, m?drik ?cdadlar?m?z?n ruhlar? ?st?nd? kotanla ?um ??kilir.

M??llifin fikirnc?, B?y?k Britaniya muzeyl?rind?n birind? saxlan?lan qiym?tli l?vh? Quzey Mesopotamiyan?n v? ya Suriyan?n ?imal?ndan a?kar edilib. Bu yer co?rafi bax?mdan vaxtil? orada ?z d?vl?tl?rini qurmu? ulu t?rkl?rin Ete eli adland?rd?qlar? ?lk? ?razisi il? eynidir. L?vh?ni son Akkad d?vrl?rin?, y?ni eram?zdan ?vv?l 2254-2154-c? ill?r? aid edirl?r. Y?ni ona t?xmin?n 4300 il ya? verirl?r. Bu ya? da d?n?nin m?hsulu sayd???m?z da?unan?n (heyrat?) v? dem?zinin (segah?n) t?miz sinni deyil. ?g?r yaz?lan bu d?vrd? onlar? musiqi akademiyalar?nda t?dris edirdil?rs?, dem?li, onlar bu l?vh?y? q?d?r uzun tarixi yol ke?ibl?r.

?min oldu?umuz kimi, l?v?hinin k?narlar?n? b?z?y?n eyni il? t?krar olunmu? m?tn t?miz t?rkc? s?sl?nir v? o musiqiy? h?sr olunub. Solda qabartmalarla b?z?dilmi? y?ks?k k?rs?d? oturub, ayaqlar?n? yen? d? qabartmalarla ?rt?lm?? ayaq altl???na qoymu? n?cib ki?ini Nageire allah adland?r?r. ?g?r o allahd?rsa, onun k?rp?si haradan, v? h?tta ?g?r o varsa, ona niy? k???d?n tutulub g?tirlmi? kims?n? s?d verm?lidir? M?ntiqsiz s?z y???n?.

?slind? alic?nabl??? il? se?il?n ??xs, ?z zaman?n?n Musiqi akademiyas?na sahib m??llimdir. Burada allahl?qdan s?hb?t ged? bilm?z. O onun h?mkar? t?r?find?n yan?na t?vsiy? ???n g?tirlmi? g?nc xan?nd?y? m?sl?h?t verir. G?ncin ?lind?n tutmu? qad?n, y?qin ki, q?z?n vokal ?zr? ya sinif, ya da ail?vi m??llim?sidir. Anun (qad?n?n) k?bar c?miyy?t? aid oldu?u h?m paltar?n?n, h?m gentac?n?n (termin m?nimdir Ц ?lyapas?n?n-T.A.) forma v? bahal???ndan sezilir. A (qad?n Ц ?cdad kitab?nda [10] dilimiz ???n qad?n cinsi ?v?zliyi kimi i?l?tm?yi t?klif edirik Ц T.A.) da, maestro kimi qat-qat tikilmi? ?oxs?viyy?li paltardad?r. K?rs?d?kinin d?vr?n? m?xsus g?r?n?r, ?ox bahal? gentac? (?lyapas?), ?iyinl?rin? t?k?lm?? uzun, q?vr?m sa?lar?, Qaraba? xan?nd?l?rin? m?xsus dolu ovurdlar? v? k?k buxa??, qal?n b??lar? onun musiqi ustalar? aras?ndak? y?ks?k s?lahiyy?tind?n v? c?miyy?td?ki n?cib statusundan x?b?r verir.

M??llim?si il? yana?? g?nc t?l?b? q?z? g?r?n?r, anas? da m??aiy?t edir. A ?l?nd? ya d?rid?n haz?rlanm??, ya da r?ngli ipd?n toxunmu? qad?n ?antas? (Уvedr?Ф Ц Noqeyrol) tutmu?dur. ?s?r y?ks?k texnologiya v? s?n?rkarl?qla yonuldu?undan arxadak? iki fiqur bir-birin? ?ox ox?ay?r v? ikincinin ya?l? sif?ti dedikl?rimizi Ц anun q?z?n anas? oldu?u fikrini Ц t?sdiql?yir. Ana v? m??llim? xan?nd?lik s?n?tin? yenic? ayaq basmaq ist?y?n q?z?n vokal imkanlar?n? m??hur maestroya g?st?rm?yi q?rarla?d?r?blar. K?barl??? ??bh? do?urmayan m??llim, azac?q sonra m?tnd?n en?n m?lumatdan g?rc?yimiz kimi, d?vr?n?n m??hur mu?am ustas?d?r. ??klin t?bii oldu?una ??bh? yoxdur. Y?ni, ?s?r ?z?nd? vaxtil? m?vcud olmu? tan?nm?? ??xsl?rin obrazlar?n? ?ks etdirir. O, el?-bel?, x?yal m?hsulu deyil. Bu m?nada dedikl?rimiz do?rudursa, bir fakt adam?n hissl?rini g?yn?dir ki, maestronun ad? lyapis l?vh?sin? qaz?lmay?b. ?ks t?qdird?, biz ilkin mu?am ifa??s?n?n, h?tta professorun s?sini e?itm?s?k d?, he? olmasa, ?z?n? g?rd?y?m?z kimi, ad?n? da bil?rdik. Bu, Cabbar Qarya?d?o?ludan ba?land???n? iddia etdiyimiz mu?am s?n?timiz? d?rd minillik ilkin ustad?m?z?n ad?n? q?z?l h?rfl?rl? ?lav? etm?y? imkan ver?rdi.

Buradaca qeyd etm?k laz?md?r ki, onlar? ?z?n?nk?l??dirm?k yolunda t?dbirl?r g?r?lm?lidir. Bunun ???n maestronun, qar??s?ndak? qad?n h?mkar?n?n v? anun d?rs dediyi g?nc q?z?n ayd?n g?r?n?n ??kill?ri ?sas?nda portret ustas? m??hur r?ssam F?xr?ddin ?linin yaradaca?? ?ksl?rini Bak?da Beyn?lxalq mu?am m?b?dind?n asmaqla, onlar? bizim ulu s?n?tkarlar kimi d?nyaya t?qdim etm?k haqq?m?z var d???n?r?m. M?n onlar?n ??kill?rini bu kitabda У?lkin mu?am ustalar?m?zФ ad? alt?nda ayr?ca verdiyim kimi.

??kild?ki bir detal? da x?susi vur?ulamaq g?r?k. Bu s?zl?rl? m?n, mu?am ustas?n?n d?bd?b?li, bahal? ?bas?n?n alt?ndan ??xan sa? ?lind? musiqi al?tini and?ran d?rddi?li ??yaya i?ar? edir?m. Par?lt?s?ndan t?s?vv?r yaran?r ki, detal q?z?ldan t?k?lm?dir. Son ill?r b?rpa edil?n Az?rbaycan musiqi al?tl?ri aras?nda ona b?nz?ri varsa, qoy m?t?x?ssisl?r ?z s?zl?rini desinl?r. ?fsus ki, m?n onlar? o q?d?r d? tan?m?ram. ?nternetd? d? m?lumat azd?r. O c?r musiqi al?ti yoxdursa, ona d?rddi?li kamerton da dem?k olar h?l?lik. B?lk? el? do?rudan da indi ikidi?li kimi tan?nan Ц orekstr? v? xora start verm?k ???n yar?mtonu tapmaq m?qs?dil? geni? i?l?dil?n kamertondur. M?tnd? apar?lan s?hb?t d? onu n?mayi? etdirm?yin vacibliyini ortaya at?r. ??nki g?nc m???nni ?z?n?n vokal imkanlar?n? yoxlatmaq ???n maestroya m?raci?t edir.

M??yy?n d???nc?l?rd?n sonra q?rara g?ldik ki, ??klin t?sviri v? ondan ??xan n?tic?l?r tam h?qiq?t olsa da, iki s?tird? verilmi? ?ski m?tnin a??l???nda, y?ni ilkin t?rc?m?d? m?ntiq azd?r. ?g?r kims? oxumaq ist?yirs?, vacib deyil ki, o h?mi?? s?sini y?ks?k tonda saxlas?n (m?tnd? I seqment). Bu, n?hay?td? s?s tell?rin? qans?zmas? v? s?sin x?r?lt?l? ??xmas?na g?titrib ??xar?r. II seqmentd? is? Dim v? ya D?min B?m (p?s) il? ?v?z edilm?si d? vacib deyil. ??ar?l?r t?miz oxunur v? buna g?r? d? Уm?ziФni musiqi kimi anlamaqda da s?hv var. Odur ki, ?slind? Daguna`n? Ta?anula, Dim`i B?ml? d?yi?m?k olmaz.

 онец ознакомительного фрагмента.

“екст предоставлен ќќќ ЂЋит–есї.

ѕрочитайте эту книгу целиком, купив полную легальную версию на Ћит–ес.

Ѕезопасно оплатить книгу можно банковской картой Visa, MasterCard, Maestro, со счета мобильного телефона, с платежного терминала, в салоне ћ“— или —в€зной, через PayPal, WebMoney, яндекс.ƒеньги, QIWI  ошелек, бонусными картами или другим удобным ¬ам способом.

«десь представлен ознакомительный фрагмент книги.
ƒл€ бесплатного чтени€ открыта только часть текста (ограничение правообладател€). ≈сли книга вам понравилась, полный текст можно получить на сайте нашего партнера.

 упить и скачать книгу в rtf, mobi, fb2, epub, txt (всего 14 форматов)



скачать книгу бесплатно

страницы: 1 2 3