?айыркелдi Руспаев.

Т??керіс. Пиесалар



скачать книгу бесплатно

?абдуррахман. Неге? М?селен, мен ?з басым ?азіргі за?дарды ?діл деп санамаймын. Алайда, сол за? мені? пікіріммен санаспайды. Мемлекет мені сол за?ды ?стануыма м?жб?р етіп отыр, зорлы?пен, к?шпен м?жб?р етіп отыр. Жал?ыз мені емес – міне осында отыр?ан м?сылмандарды, та?ы да біз сия?ты мы?да?ан адамдарды. ?ай за? болмасын – ол к?шті?, зорлы?ты? белгісі. ?ай за? болмасын ?о?амны? бір тобыны? бас?а топтарына к?рсетіп отыр?ан ?стемдігі. Ал шари?атты алса?, ол адам за?ы емес, ол Алла?ты? за?ы. Алла?ты? ?стемдігі, Алла?ты? к?ші, Алла?ты? н?с?ауы. Солай емес пе?

Ас?ар. Жо?! Алла та?ала зорлы??а ?арсы. ??ран К?рімні? бірінші аяты не дейді? «Бисмилла?ир-Рахман ир-Рахим!» – «Мейірімді, Ра?ымды Алланы? атымен!» Б?л аят ?асиетті ??ранны? басынан ая?ына шейін б?лен рет ?айталанады. Ал осы аятты ?айталай отырып біз ?алай ?ана мейірімсіз, ра?ымсыз болма?пыз, а? (осы жерде Ас?ар ?абдуррахман?а тесірейіп ?арайды – ол ?ндемейді) М?селен, Алла? та?ала к?пірлерге: «Сендер мені? дінімді, за?ымды ?станасы?дар, ?стан?ылары? келмесе де ?станасы?дар, к?шпен, зорлы?пен ?стандырам» деген жо?. Керісінше, Кафирун с?ресінде Ол былай деген: «Айт: ?й к?пірлер! Сендерді? табын?андары?а табынбаймын. Сендер де мені? ??лшылы? ?ыл?аныма ??лшылы? ?ылмайсы?дар. Сендерді? діндері? ?здері?е, мені? дінім ?зіме». ?йткені Алла? мейірімді, ра?ымды, ж?не де ол б?кіл адамдарды? м?сылман бол?анын ?аламайды. Егер ол соны ?ала?анда б?кіл адамзат бір к?нде, бір с?тте м?сылман болып шы?а келуші еді. М?хаммед пай?амбар да, саллалла?у ?алай?и уассалам, ?з отанында шари?ат за?ын орнатуды? алдында е? ?уелі отандастарыны? ислам дінін ж?ректерімен, сана-сезімдерімен ?абылдауын ?амтамасыз етті, ж?не де сол уа?ыз ?за? уа?ыт?а созылды – жиырма ?ш жыл бой?ы ?гіт-насихат н?тижесінде ислам діні ?абылданды. Мінеки, біз де солай істеуіміз керек. ?уелі шари?атты, ислам дінін, оны? ?а?идаларын бізді? отандастарымыз?а уа?ыздап, насихаттап, т?сіндіріп, адамдарды т?рбиелеп, дінімізді ж?ректерімен, санасымен ?абылдауын ?амтамасыз етіп е?бектенсек, содан кейін сол адамдар шари?ат за?ын мемлекет за?ы ретінде ?здері де ?абылдап алады. М?ны? б?рі бір к?ндік ж?мыс емес. Егер пай?амбарымыз, саллалла?у ?алай?и уассалам, Алланы? тікелей ?олдауымен, ислам дінін уа?ыздауына жиырма ?ш жыл уа?ыт ж?мсаса, ал бізге, бізді? шектеулі ?абілетімізбен, бізге ?анша уа?ыт ?ажет? Сіздерді? алдары?ыз?а ?ой?ан ма?саттары?ыз д?рыс, тек ?ана сол ма?сат?а бір к?нде жетеміз деп ойлама?ыздар.

?абдуррахман. Б?рбір еш?ашан, еш за?ды б?кіл ?о?ам, б?кіл халы? жаппай ?абылда?ан емес. К?пшілік ?абылдаса не?айбіл. К?бінесе ?о?амны? бір тобы, ж?не де ша?ын, кейде е? аз тобы, сол за?ды ?абылдайды да, ?ал?ан топтарды ?абылдау?а м?жб?р етеді. Кез келген жа?а за? к?шпен, зорлы?пен орнайды. Ал сол за?дардан шари?атты? не кемшілігі бар? М?селен, пай?амбарымыз да, саллалла?у ?алей?и у?ссалам, кейбір кезе?дерде ?олына ?ару алу?а м?жб?р бол?ан. Осыны білмеймін дей алмассыз.

Ас?ар. Білемін.

Біра? сіз бір н?рсені ескері?із – пай?амбарымыз М?хаммед, саллала?у ?алей?и у?ссалам, ?олына ?аруды еш?ашан ?з еркімен алма?ан. Тек ?ана Алланы? тікелей н?с?ауымен ал?ан. Ал сізде сондай н?с?ау бар ма? (жігіттер та?ы да к?ліп жібереді)

?абдуррахман. (ашулана бастап жама?ат?а к?зін алайтып ?арайды – к?лкі пыша? кескендей тыйылады) Имам! Сіз не – мені келемеждеп отырсыз ба? ?зі бізді? ??гімеміз айтыс?а айналып кеткенге ??сайды – сіз бізді? жігіттерге шари?ат за?ы ж?нінде д?ріс беруге келісесіз бе, ?лде бас?а ?стаз іздеуге тура келе ме? Сіз соны айты?ыз.

Ас?ар. (біраз уа?ыт ойланып отырып, а?ыры басын к?теріп) ?рине, мен еш?ашан шари?ат ж?нінде д?ріс беруден бас тартпаймын. Мен ?зі ?рдайым мешітте жама?ат?а уа?ыз айтып отырамын. Сіздерді? бізді? жама?аттан жіктеліп, о?аша д?ріс ал?андары?ыз д?рыс емес…

?абдуррахман. (с?зін б?ліп жіберіп) Жо?! Сіз айты?ыз – бізге, осында отыр?ан жігіттерге шари?ат за?ы ж?нінде д?ріс бересіз бе, жо? па? Осы с?ра??а жауап бері?із!

Ас?ар. (к?рсініп алып) Жа?сы, мен сіздерге д?ріс берейін.

?абдуррахман. Б?рекелді! Мен сізден бас?а жауап к?тпеп те едім. Шынын айтайын – мен сіз ж?нінде тек ?те жа?сы лебіз естіп ж?рмін. ?ай м?сылманнан с?рамаса?, сізді адал адам, на?ыз м?сылман деп сипаттайды. ?азіргі заманда кейбір молдалар, имамдар Алла?ты? за?ын ?мытып, а?шаны? со?ына т?сіп кеткені сізге м?лім болар. Ал сіз ?з ж?мысы?ыз?а адал к?рінесіз. Сонды?тан да біз сізді ?зімізді? ?атарымызда к?ргіміз келеді. Ж?не бізді жатыр?ама?ыз – сіз бен бізді? ма?сатымыз бір.

Ас?ар. Ма?сат бір бол?анмен, жолымыз бір ме? Мен сіздерге д?ріс беруге келісім бергенде, бет ал?ан жолдары?ыздан тосып, Алланы? д?рыс, тура жолына т?сіремін деген оймен келісім бердім. Иншалла, осы ниетім ж?зеге асып сіздер ?лі ?ателіктері?ізді т?сінесіздер.

?абдуррахман. Асеке! Кімні? ?ателесіп, кімні? тура жолда екенін бір Алла? ?ана біледі. Солай емес пе?

Ас?ар. ?рине, солай. Сонды?тан да біз ?рдайым Алладан бізді тура жол?а сал?анын тілеп сиынамыз.


??ран о?ып д??а тілейді. Жама?ат та ?ол жайып сол д??а?а ?осылады.


Ас?ар. И?, жаратушы ием! Бізді? ?ателіктеріміз бен к?н?мізді кешіре г?р. Бізді ?зі? н?с?а?ан тура жол?а бастай г?р. Мемлекетімізге тынышты?, бейбіт ?мір н?сіб ете г?р. Би рахматика и? ?рх?м?р рахимин, Алла?? акбар!

?абдуррахман. Алла?? акбар!

Жама?ат. Алла?? акбар!

Екінші к?рініс

Ас?арды? п?теріні? ішкі к?рінісі. Балкон есігі ашы?, самал жел т?рулі перделермен ойнап т?р. Сыртта ?сіп т?р?ан а?аштарды? жай?ал?ан жапыра?тары к?рінеді, я?ни, к?н жаз. Телевизор істеп т?р, онда Чайковскийді? «А??улар айдыны» балеті ж?ріп жатыр. Жамал диванда отыр, бірде?е то?ып отырып анда-санда телевизор?а к?з тастап ?ояды. Ол ?азіргі кезді? ?йелдеріндей киінген, басында ша?ын орамал. Ас?ар кіреді.


Жамал. (ісін ?оя салып, пульт ар?ылы телевизорды? дыбысын б?се?детеді, алайда музыка м?лдем ?шпей, анда-санда к?шейіп, б?се?деп ерлі-зайыптыларды? диалогыны? фоны болып т?рады) ?, келіп ?алды? ба? Ш?й ішесі? бе? То?тай т?р! Сені? т?рі?е не бол?ан? ?зі? ауырып ж?ргеннен саумысы?? Кешеден бері ?аба?ы?ды ?ар басып кеткендей бір ашылмады.

Ас?ар. (Жамалды? жанына отыра кетіп ауыр к?рсінеді) Е-е?… Бір м?селе мазалап т?р?аны…

Жамал. Ол нендей м?селе? (орнынан т?рып, электр ш?йнекті іске ?осады да б?лмені? ортасында т?р?ан стол?а дастархан жайып, шай?а ?зірлеп ж?ріп с?йлеседі)

Ас?ар. (с?л ойланып отырып) Жамал, егер мен бір за?сыз, жасырын, ??пия партияны? м?шесі болдым десем не дер еді??

Жамал. (?олында?ы бір ыдысты салдыр еткізіп т?сіріп алады) Астафиралла! ?айда?ыны ?алай айтасы?! ?лде б?л ?зілді? бір т?рі ме?

Ас?ар. Жо?, м?ндай н?рсемен ?зілдеуге бола ма? Біра? мен ол партияны? ?атарына ?лі кірген жо?пын. Мен ?лі ойланып ж?рмін.

Жамал. Ол ?андай партия ?зі? Ондай партия бізде бар ма еді?

Ас?ар. Бар екен, Жамал. ?л-хизб деген партия. Соны? жетекшісі мені партиясыны? м?шелігіне ?туге ?гіттеп ж?р.

Жамал. Сен не деді??

Ас?ар. Не деуші едім? Ойланайын дедім, сенімен а?ылдасайын дедім.

Жамал. Ал ол ше? Не деді ол?

Ас?ар. «Ойланы?ыз, а?ылдасы?ыз» деді. «Тек ?ана бізді? ??пиямыз ашылып ?алмасын» деді.

Жамал. Мен ?секшіл келіншек емеспін, к?рген-естігенімді елге жаятын. Ал сонда, ??пия дегенде нендей ??пиясы бар сол партияны?? ?кіметке ?арсы ма?

Ас?ар. И?… солай деуге болады.

Жамал. Алла са?тай г?р! Сонда сен… сен ?кіметке ?арсы шы?па?сы? ба?

Ас?ар. Ж-жо?. Жа?а?ы айтып отыр?ан партияны? ма?саты – бізді? елде шари?ат за?ын орнатып, ислами мемлекетін ??ру. Сол партияны? м?шелері б?л ма?сат?а мемлекеттік т??керіс н?тижесінде жетпекші. Ал мен о?ан ?арсымын. Мен бас?а жолдарды, бас?а т?сілдерді к?рсетіп отырмын.

Жамал. (орынды??а отыра кетіп, ?олында?ы ыдысын стол?а ?оя салады) Бас?а жолдарды?! Б?л с?зі?ді ?алай т?сінуге болады? Сен сонда бізде шари?ат за?ын орнатпа?пысы??

Ас?ар. ?рине! Мен бір ?аланы? имамы бола т?ра, м?сылман бола т?ра, сол за?ды ?олдама?анда кім ?олдау?а тиісті? Шари?ат за?ы – е? ?діл за?. Ол Алла та?аланы? за?ы. Мен тек сол за?ды зорлы?-зомбылы?сыз, ?ант?гіссіз ?абылдауды ?сынып отырмын. Ал «?л-хизб» басшылары…

Жамал. (орнынан т?рып кетіп, ж?ре с?йлейді) Ал мені?ше – шари?ат за?ын ?азіргі заманда ?олдану?а болмайды. ?зі? ойлашы, ?алай ?ана жиырма бірінші ?асырды? ?о?амына орта ?асырлы? за?ды ?сынба?сы?? ?азіргі ?о?ам – дамы?ан, демократиялы? ?о?ам.

Ас?ар. Жа?сы. Ал бізді? за? демократия?а сай келіп т?р ма?

Жамал. ?лбетте! Бізді? за? – е? гуманды за?. ?лде демократия?а шари?ат за?ы с?йкес келе ме? Егер ?ателеспесем, шари?ат бойынша ?ылмыскерлерге д?ре со?у, таспен ?рып ?лтіру жазалары ?олданылады. ?рыларды? ?олын шауып тастау деген сия?ты…


Ашы? т?р?ан балкон есігі ар?ылы бір алыс г?ріл естіледі; ол бірте-бірте к?шейе т?седі, біра? с?зталас?а кірісіп кеткен ж?байлар оны ?лі а??ара ?ой?ан жо?. Балет музыкасы мен т?сініксіз г?ріл бір-бірімен тайталасып ?атар шы?ып т?рады.


Ас?ар. Жамал, мен б?гіннен бастап шари?ат за?ын е?гізу керек деп т?р?ан жо?пын. Жо?, е? ?уелі адамдарды діни т?рбиеден ?ткізу керек. Мемлекет азаматтары, м?сылмандар, адамдарды? сотынан, жазалауынан ?оры?пай, Алланы? сотынан, жазалауынан ?ор?у?а тиісті. Адам сотын алдап кетуге болар, адам ойлап шы?ар?ан за?ды айналып кете аларсы?, ал Алланы алдай алмайсы?, оны айналып кете алмайсы?, ?йтеуір бір алдына барасы?. Осыны адамдар т?сінген к?ні, осы?ан сенген к?ні ?ылмыс да тиылушы еді. Сонда шари?ат за?ы тек иманы жо?тар?а, шайтанны? арбауына т?скендерге, іблісті? олжасы бол?андар?а ?ана ?олданылар еді. Сонды?тан біз халы??а діни т?рбие беруіміз керек. Мен осыны? б?рін «?л-хизб» партиясыны? м?шелеріне т?сіндіріп ж?рмін. Оларды ал?аш?ы ойларынан, шари?ат за?ын т??керіс ар?ылы орнатамыз деген ниеттерінен тайдыру?а тырысып ба?удамын. Мені?ше, оларды? к?бісі ойлана бастады, к?ннен-к?нге мені? пікірімді ?олдаушылар саны артып келеді.

Жамал. Е, онда несіне мазасызданасы??

Ас?ар. (ол терезе жа??а ?арайлап ?ояды, т?сініксіз г?ріл оны? санасына жете баста?ан сия?ты) Кеше партия ?йымыны? ке?ітілген жиналысы ?тті. Сол жиналыста мен полковник Ысмаиловты кезіктіріп ?алдым. Полковник – бізді? ?скери гарнизоныны? ?олбасшысы, генерал Жа?ыповты? орынбасары. Алды??ы к?ні генерал демалыс ?йіне емделуге аттанып, орынына Ысмайыловты та?айындап кеткен. Енді біліп жатырмын – полковник Ысмаилов партияны? бас?ару ал?асыны? м?шесі екен. Тіпті, ?абдуррахман шейхтен кейін екінші адам екен.

Жамал. ?абдуррахманы? кім ?зі?

Ас?ар. Ол партияны? жетекшісі, рухани лидері. Полковник Ысмаиловты? тіркеуден ?тпеген партияны? басшылы?ында ж?ргені мені жаман састырды. Ол бізді? за?ымыз бойынша ?ылмыскер болып табылады. Міне, ?андай м?селе мені? басымды ?атырып т?р?аны.

Жамал. (ол да терезе жа??а ?арай ала?дай бастады) Ас?ар, мына айтып отыр?аны?ны? б?рі мені де мазасыздандырып жіберді. Мені?ше, бізді? ?ала?а бір ?ауіп т?ніп т?р?ан сия?ты. (телевизорды н?с?ап) Мына балет б?гін міне ?шінші рет к?рсетілуде. Ж?не ?алалы? каналдан бас?а бір де бір канал ж?мыс істемей т?р. Бізді? енді жайбыра?ат отыруымыз д?рыс болмайды. Сен б?л жа?дайды ?ауіпсіздік комитетіне хабарлау?а тиістісі?. Онда ?зі? барасы? ба, ?лде телефон шаламыз ба? КНБ-ны? телефон н?мірі ?андай еді? (Ас?ар ?нсіз басын шай?айды) Н?л-то?ыздан білуге болатын шы?ар. (телефонды ?зіні? жанына ?арай жа?ындатып т?т?асын к?тереді)

Ас?ар. (оны? жанына келіп т?т?аны ?олынан алып орнына ?ояды) Жо? Жамал, мен ондай сат?ынды??а бара алмаймын. ?абдуррахман да, ?ал?ан «?л-хизб» партиясыны? м?шелері де, мені адам деп, м?сылман деп ?здеріні? ??пиясын ма?ан сеніп тапсырды. ?алай мен енді сол сенімді ая? асты ?ылып оларды сатып жіберемін? Жо?, менде тек бір ?ана жол ?алды – ?гіт-насихат ар?ылы оларды бет ал?ан ба?ытынан тайдыру…


Осы кезде сырттан танк моторыны? ыш?ын?ан г?рілі, шынжыр табандарыны? ша??р-ш??ыр еткен дыбысы естіледі. Ас?ар терезе жа??а ?арап ?ндемей ?алады. Жамал не болып жат?анын білейін деп балкон?а ?арай ?мтыла берегенде, сыртта жарылыс болады да, балконны? сырт?ы есігі сарт етіп жабылады, ?йнектері к?л-тал?ан болып ?шып т?седі. Жамал шы??ырып жіберіп кері ?арай шегіншектеп кетеді. Ас?ар оны бассалып кейін тартып, сосын екеуі диван?а ??лай кетеді. Ас?ар зайыбын денесімен ?ор?алап астына басады. К?шеден біреулерді? б?йры? беріп ай?айла?ан ащы даустары, біреулерді? шы??ыр?аны естіледі. Автомат пен пулемет г?рсілдейді. Біраз уа?ыттан кейін атыс басылып танкты? шынжыр табаныны? шы?ырла?ан дыбысы бас?а жа??а ауып, бас?а бір жерде та?ы бір шай?ас бастал?аны белгілі болады.


Жамал. (басын к?тере беріп) Б?л не?! Не шай?ас б?л?

Ас?ар. Білмеймін…

Жамал. (телевизор?а к?зі т?сіп кетіп) Ас?ар, телевизорды? дыбысын ?осшы…


Ас?ар диванда жат?ан пультты алып телевизор?а дыбыс ?осады. Балет то?татылып, ?алалы? телеканалды? жа?алы?тар студиясыны? к?рінісі шы?ыпты. ?адуррахман с?йлеп отыр. Оны? ?стінде «?л-хизб» партиясыны? жаса?тарыны? униформасы, денесі белбеу мен портупеялармен та?ылып таста?ан, белінде тапаншаны? сауыты.


?абдуррахман. ?ала т?р?ындары! Мені? есімім – ?абдуррахман. Мен шейхпын, «?л-хизб» партиясыны? жетекшісімін. Біз жа?а ?ана ?аланы? билігін ?ол?а алды?. Осы са?аттан бастап ?алада т?тенше жа?дай жарияланып, комендантты? са?ат енгізілді. Кешкі са?ат оннан та??ы жетіге дейін к?шеде ж?руге тиым салынады. Осы уа?ыт аралы?ында к?шеде тек арнайы р??сат ?а?азбен ?ана ж?руге болады. Кімде-кім р??сатсыз к?шеге шы?са, бізді? ?скери патруль еш?андай ескертусіз аба?ты?а ?амайды, ал ?арсылы? білдіргендер сол жерде о??а ?шады.

Осы са?аттан бастап ?алада ислами автономия жарияланады. Автономия болаша?та ислами мемлекетті?, одан ?рі – ?лы халифатты? іргетасын ?алама?шы. Б?рын?ы за?дар осы к?ннен бастап ?з к?шін жо?алтты, біз енді шари?ат за?ымен ?мір с?реміз. Сонды?тан, кімде-кім ?зін м?сылманмын деп санамаса, м?селен орыс ж?не орыс тілдес ?лттарды? ?кілдері, исламнан бас?а дін ?кілдері, м?селен христиандар, бізді? ислами автономиямыздан, я?ни бізді? ?аламыздан алыстатылады. Ол ?шін осы атал?ан топтар?а жататын т?р?ындар ?здеріні? е? ?ымбат заттарын, а?шалары мен ??жаттарын алып орталы? стадионда жиналуы тиіс. Олар арнайы к?лікпен обылыс орталы?ына жеткізіледі.

?ала т?р?ындары! Естері?ізде болсын – біз ешкімді ?аладан ?уып отыр?ан жо?пыз! Егер кімде-кім ислам дінін ?абылдап бізді? автономиямызды? м?шесі бол?ысы келсе – мархабат! Ондай адамды, ?андай ?лт ?кілі болмасын, біз ??ша?ымызды жайып ?атарымыз?а ?абылдаймыз. Ал ?алада ?алып м?сылман боламын деген адам б?гіннен бастап шари?ат за?ымен ?мір с?ретін болады. Я?ни, бес мезгіл намаз о?итын болады, ?ятты жерлерін жабатын киім киетін болады. М?сылманша киім тігу ?аланы? б?кіл тігін ательелері мен тігін фабрикасында ?йымдастырылады. Бірінші киім тегін тігіледі, ал келешекте ?ркім ?зіне ?на?ан матадан, ?на?ан фасонды киім тіктіріп алады. М?сылманша киінуге бір к?н мерзім беріледі, бір к?ннен кейін кімде-кім м?сылман адам?а с?йкес киінбей к?шеге шы?са шари?ат сотыны? ?кімі бойынша жазаланады. Осы к?ннен бастап орталы? мешітте, вокзал намазханасында, ж?не мектептерді? негізінде ?йымдастырыл?ан медреселерде намаз ?йрену курстары ашылады. Намаз о?у біле ме, білмей ме – ?аланы? ?р т?р?ыны азан ша?ырылысымен мешітке, немесе жа?ын арада?ы мектеп-медереселерге намаз?а баруы шарт. Намаз?а бармай ?ал?ан ер адамдар ?йлерінен к?штеп шы?арылады, біра?, мені? ойымша, ондайлар бізді? ?атарымыздан табыла да ?оймас.

Б?л ?ыс?аша хабарландыру. Толы? ?ндеу ?р ?йді? кіреберісіне, к?шедегі хабарландыру тумбаларына, ?алада шы?атын газеттерді? беттерінде жарияланады. Ал, ?зірше хош сау болы?ыздар! Алла?? Акбар!


Телевизорды? экранында ислам дініне с?йкес сурет пайда болады да ??ран о?ыла бастайды.


Жамал. (пультпен телевизорды с?ндіреді де Ас?ар?а б?рылады) Б?л не? М?ны ?алай т?сінуге болады?

Ас?ар. (телевизордан к?зін айырмай басын шай?айды) ?-?й, ?абдуррахман, ?абдуррахман! Б?кіл шаруаны б?лдірді? ?ой!

Жамал. Енді не істемекпіз?

Ас?ар. (есікке бетейді) ?абдуррахман?а барамын. Б?л б?лікті то?тату керек.

Жамал. Ас?ар!

Ас?ар. Не?

Жамал. Барма. Ол сені ты?дамайды… ол енді ешкімді ты?дамайды. Ол тым ?атты кетті… к?рмейсі? бе не болып жат?анын? Одан да отыр, а?ылдасайы?. Біз не істейміз, соны аны?тап алайы?.

Ас?ар. Біз? Сен нені айтып отырсы?? Ма?ан ?абдуррахманмен жолы?ып б?лікті то?тату керек.

Жамал. Сен о?ан енді еште?е істей алмайсы?. Сен ?лі т?сінбеді? бе – ол сені алдап со?ты. Мені? ойымша, бізге кету керек. Б?гін кету керек – ерте? кеш ?аламыз.

Ас?ар. Кету керек? ?айда?

Жамал. Білмеймін. Е? ?уелі, жолдарды жауып тастамай т?р?анда, ?аладан шы?ып кету керек. Ал сосын табармыз ?айда баруды… м?селен, бізді? ауыл?а барайы?. Бір-екі апта ?кейді? ?йінде бола т?рармыз, м?мкін, о?ан дейін б?л б?лік те басылар. ?кімет, президент ж?й ?арап отырмас.

Ас?ар. Жо?, Жамал, болмайды. Д?л ?азір мен еш?айда кете алмаймын. ?алай мен халы?ты, жама?атты тастап ?ашып кетпекпін? Мен оларды? имамы емеспін бе! Ж?не ?ашатындай бізге ?ауіп т?ніп т?р?ан жо?. Д?л бізді? отбасымыз?а ?ауіп т?ніп т?р?ан жо?.

Жамал. Оны ?айдан білесі??! Мына б?лікшілерден не хайыр к?туге болады? Ерте? мені, не ?ызы?ды п?ренже кимеді? деп д?реге жы?са не істейсі??

Ас?ар. Енді киіні?дер адам сия?ты! Ешкім «п?ренже ки» деп т?р?ан жо?, хиджап, кимешек, ?зын етек к?йлек, бастары?а жаулы? киі?дер! Неше жыл мен са?ан ?а?сап келемін – сені? мына киім кисі?мен мені? к?зімді ш??ып бітті ?ой а?са?алдар! Ана ?ыз да кисін хиджап, б?л киім м?селесі ж?нінде мен ?абдуррахманды ж?з пайыз ?олдаймын. ?йткені ?азір м?сылмандар?а бізді? к?шелермен ж?руге болмайды – б?кіл ?ыз-келіншек жала?аш ж?р. ?здері?ді м?сылманмын деп санаса?дар, м?сылман?а т?н киім киі?дер, намаз?а жы?ылы?дар – ?абдуррахманны? б?л талаптары орынды. Б?л оны? да талабы емес – б?л Алланы? талаптары. Мені? тек шейхпен келісе алмайтыным – бас?а ?лттар мен бас?а дін ?станушылар?а «?аладан кетесі?дер» дегені. Ж?не бірт?тас мемлекетімізді б?лшектеп автономия ??рамын дегені – б?л ?те ?ауіпті авантюра. Президент еш?ашан о?ан келісім бермейді. М?ны? б?рі ?лкен ?ант?гіске апарып со?ады.


Осы мезетте телефон шыр етеді. Ас?ар аппарат?а жетіп барып т?т?аны к?тереді.


Ас?ар. Алло, б?л кім?

?абдуррахманны? дауысы. Ассаламу ?алайк?м! Мен ?ой, ?абдуррахман. Асеке, сіз тезірек «А? ?йге» жеті?із, мені? ж?мыс орыным енді сонда, б?рын?ы ?кімні? кабинетінде. Шари?ат сотын ?йымдастыру керек. Сол м?селе ж?нінде а?ылдасайы?.

Ас?ар. ?абдуррахман! Б?л не?! Б?л на?ыз авантюра ?ой! Ж?не ?те ?ауіпті авантюра. Біз б?лай келіспеген едік… (Жамал к?йеуіні? жанына келіп ??гімеге ??ла?ын тосады)

?абдуррахман. Асеке, екеумізді? арамызда еш?андай келісім бол?ан жо?.

Ас?ар. Сіз мені алдап со?ты?ыз! Сіз т??керісті ж?зеге асырып отырсыз, ал мен м?лдем бейхабар отырмын. Б?л ?алай? Партияны? минимум-жоспарында еш?андай т??керіс ж?нінде, еш?андай автономия ж?нінде бірде-бір с?з жо? еді ?ой. Кеше ?ана ?ткен жиналыста б?л с?ра? к?н т?ртібіне…

?абдуррахман. (с?зін б?ліп жіберіп ?атал ?нмен) Имам! Сіз ?лі бізді? партиямызды? м?шесі емессіз. Менен жауап талап ететін сізді? еш?андай ???ы?ы?ыз жо?. Т??керіс – партияны? ішкі ісі.

Ас?ар. ?ателесесіз, шейх! Б?л с?мды?, б?л авантюра – бізді? ?аламызды? т?р?ындарына, б?кіл республикамызды? хал?ына тікелей ?атысы бар. Мен сізді д?л осындай авантюризмге баратын а?ыма? деп санамап едім.

?абдуррахман. Б?л а?ыма?ты? емес. Авантюризм де емес. Б?л…

Ас?ар. Енді не? Сіз сонда не – ?кімет басшылары, президент сізді? мына за?сыз ?рекеттері?ізге жайбыра?ат ?арап отырады дейсіз бе? Сізді? жариялап отыр?ан автономия?ыз?а келісім береді деп ойлайсыз ба? Менде еш?андай а?парат жо?, сонда да – м?мкін д?л ?азір бізді? ?ала?а ?арай ?скери б?лімшелер аттанып жат?ан болар. ?ара да т?ры?ыз – б?гін-ерте? бізді? ?ала ?оршау?а алынады. Содан кейін сізді? алды?ыз?а президентті? ультиматумы тарс етіп т?спесе ма?ан келі?із.

?абдуррахман. (?ар?ылдап к?леді) То?тай т?ры?ыз, Асеке! Мені а?ыма?тар санатына ?осу?а асы?па?ыз. Президент ма?ан емес, мен ?зім оны? алдына ультиматумды тарс еткіземін!


Ас?ар ашуланып телефон т?т?асын тастай береді.


Ас?ар. (Жамал?а б?рылып) Мен кеттім. ?зімен к?збе-к?з с?йлесу керек…

Жамал. Ас?ар! Мені?ше б?л есуаспен с?йлесуді? ?зі бекер. Естіген жо?сы? ба – президентке ультиматум ?оямын дейді.

Ас?ар. И?, оны? есі д?рыс емес. Сонда да оны бірде?е ?ылып к?ндіру керек. ?йтпесе м?ны? б?рі ?лкен ?ант?гіске айналып кетеді.

Жамал. Ас?ар, сен оны енді то?тата алмайсы?. М?мкін, кеше ондай м?мкіндік бол?ан да шы?ар. Ал б?гін тым кеш ?алды?. Енді сен ?зімізді? ?амымызды ойла. Машина?да бензин бар ма? ?лгі ?ыз ?айда ж?р? (соткасын алып ?ызына ?о?ырау шалады) Г?лн?р! Сен ?айдасы?? Ваняны? жанында? ?ай жердесі? деймін! ?алада екені?ді біліп т?рмын ?ой! ?алай ала?дамайын, ?алай ала?дамайын?! К?рмейсі? бе не болып жат?анын! Не? Са?ан ?ауіп т?ніп т?р?ан жо? деймісі??! ?й! ??гімені до?ар! ?йге ?айт! Кетеміз. И?, сендер келгенше жол?а алатын киім дайындап ?оямын. Ал, тезірек ?айт. К?шеде бай?ап ж?р, абайла. (соткасын с?ндіріп Ас?ар?а ?арайды) Не ?ып т?рсы?? Бар, Берікті мектептен алып кел, Г?лн?р ?азір келеді.

Ас?ар. Жамал… Жамал, ты?дашы – мен ?аладан еш?айда кетпеймін… мен кете алмаймын. Д?л ?азір, бізді? ?ала?а ?ауіп т?ніп т?р?анда, мен еш?айда кете алмаймын. ?зі? ойлашы – ?алайша мен, бас имам бола т?рып, б?рін тастап, бас сау?алап ?ашып кетпекпін? Жо?, мен олай істей алмаймын. Сен де кетпейсі?… ешкім еш?айда кетпейді. Мен ?азір Берікті ?келіп тастаймын. Сонсо? ?ыз бен ?л?а ие болып ?йде отыра т?р. Мені?ше, ?за? отырмассы?дар. Б?л б?лік к?пке созыла ?оймас. (шы?ып кетеді)



скачать книгу бесплатно

страницы: 1 2 3 4 5 6 7 8

Поделиться ссылкой на выделенное